Čičak

Izvor: Bionet Škola
Idi na: navigaciju, pretragu
Arctium
Klasifikacija
Carstvo Plantae
Tip Magnoliophyta
Podtip
Klasa Magnoliopsida
Potklasa
Red Asterales
Podred
Familija Asteraceae
Potfamilija
Rod Arctium


U narodu je čičak poznat još i kao repuh, lopuh, veliki lopuh. Naučni naziv Arctium lappa potiče od grčkih reči arktos, što znači medved i lappa što predstavlja ime čička ili od grče reči labein = dohvatiti, ščepati (zbog kukica kojima se plod zakačinje).

  • Sinonimi:
  • Lappa major Gaerin.
  • Arctium majus Schrk.
  • Lappa communis var. major Gaerin.
  • Lappa officinalis All.
  • Lappa vulgaris var. major Neilr.

Vrste roda Arctium

  • A. lappa
  • A. minus
  • A. pubens
  • A. tomentosum

Stanište

Veoma rasprostranjena, dvogodišnja korovska biljka koja se može naći na zapuštenim mestima, pored puteva i oko naselja.

Opis biljke

Koren je mesnat, vretenast i dužine do 60 cm. Stablo je crvenkasto, rebrasto, grana se samo u gornjem delu i grančice su vunaste. Listovi su najkrupniji u donjem delu stabla da bi postajali sve sitniji idući ka njegovom vrhu. Lice lista je tamnozeleno, a naličje je pokriveno sivim dlakama. Krunični listići su purpurnocrveni, cevasti i na vrhu podeljeni na pet delova. Čašični listići su na vrhu savijeni u obliku kukice. Cvetovi obrazuju loptaste glavice sakupljene u gronje.

Droga i hemijski sastav

Najčešće se koristi koren (Bardanae radix), dok se plod (Bardanae fructus), list (Bardanae folium) ili ulje (Oleum Bardanae radicae) koriste nešto ređe.

Koren se sakuplja u drugoj godini i sadrži:

  • inulin (45-50%),
  • sluz,
  • čvrsto etarsko ulje,
  • skrob,
  • gorke materije,
  • masti,
  • tanine,
  • lignine i dr.

Upotreba

U narodnoj medicini primenjuje se za lečenje oboljenja kose koja se ispira nezaslađenim čajem. Pored toga dobar je i za čišćenje krvi i mokraćnih puteva kao i kod povišenog šećera u krvi. Treba napomenuti da se čičak ne sme koristiti istovremeno sa upotrebom lekova protiv povišenog šećera u krvi.

Pored ovih dejstava čičak pokazuje veoma raznovrsna dejstva. Najčešće je u upotrebi kao sredstvo koje pomaže kod izbacivanja viška tečnosti, protiv upala, čireva, ekscema, psorijaze. Koristi se i za jačanje apetita kao i za stvaranje i lučenje žuči. Eksperimentalnim putem je dokazano da čičak deluje na bakterije.

Literatura

  • Gostuški,R: Lečenje lekovitim biljem, Narodna knjiga, Beograd, 1979.
  • Grlić, Lj: Enciklopedija samoniklog jestivog bilja, August Cesarec, Zagreb, 1986.
  • Djuk, A, Dž: Zelena apoteka, Politika, Beograd, 2005.
  • Jančić, R: Lekovite biljke sa ključem za određivanje, Naučna knjiga, Beograd, 1990.
  • Jančić, R: Botanika farmaceutika, Službeni list SCG, Beograd, 2004.
  • Jančić, R: Sto naših najpoznatijih lekovitih biljaka, Naučna knjiga, Beograd, 1988.
  • Kojić, M, Stamenković, V, Jovanović, D: Lekovite biljke jugoistične Srbije, ZUNS, Beograd 1998.
  • Marin, P, Tatić, B: Etimološki rečnik, NNK Internacional, Beograd, 2004.
  • Mindel, E: Vitaminska biblija, FaMilet, 1997.
  • Mišić Lj, Lakušić R: Livadske biljke, ZUNS Sarajevo, ZUNS Beograd , IP Svjetlost, 1990
  • Stamenković, V: Naše neškodljive lekovite biljke, Trend, Leskovac
  • Tucakov, J: Lečenje biljem, Rad, Beograd, 1984.