Afrički noj

Iz projekta Bionet Škola

Struthio camelus Klasifikacija

Carstvo Animalia Tip Chordata Podtip Vertebrata Klasa Aves nadred Palaeognathae Red Struthioniformes vrsta Struthio camelus

Afrički noj (lat. Struthio camelus) je najveća ptica danas iz nadreda ptica trkačica i jedina vrsta reda nojeva.

Rasprostranjenost i stanište

Do sredine 20. veka bili su rasprostranjeni u jugozapadnoj Aziji, na arapskom poluostrvu i Africi. Sada su zbog nekontrolisanog i perkomernog lova, vrsta pri izumiranju u svim regionima osim Srednje i Južne Afrike. Naseljavaju savane, bogate travom i pustinjske predele. U južnoj Africi se uzgajaju zbog kože i perja.

Opis

prsti noja

Nojevi su ogromne, bilateralno simetrične kopnene ptice. Mužjaci su visine do 3 m i težine do 250 kg, sa perjem koje je crno (telo) i belo obojeno (krila i rep), dok su vrat i noge goli. Ženke su za oko trećinu manje i sivo-smeđe boje perja, dok je vrat pokriven paperjem. Imaju dugačak vrat i noge sa dva prsta upravljena ka napred.

Razmnožavanje

Mužjaci su teritorijalnog ponašanja i oko sebe okupljaju nekoliko ženki. Pre parenja izvode tzv. svadbeni ples paradirajući svojim raskošnim crno-belim perjem. Ženke snose jaja u zajedničko gnezdo, udubljenje na tlu, u kome obično bude negde između 15 i 60 jaja. Brigu o jajima uglavnom vodi mužjak, a pomaže mu ženka koju on odabere i to tako što on leži na jajima preko noći, a ženka povremeno danju.

Ponašanje

Nojevi žive u jatima od 5 do 50, na zajedničkoj su ispaši sa drugim životinjama poput antilope i zebre. Tokom sezone gnežđenja, koja traje oko 5 mjeseci, zauzimaju područje od 2-15 km². Izvan sezone gnežđenja obrazuju se manje grupe od po 2-5 članova.

Ponekad, da bi se sakrili, leže na zemlji ispruženih vratova što je poslužilo kao verovanje i ušlo u poslovicu da nojevi zakopavaju glavu u pesak

Literatura

• Đorović Ana, Kalezić, M: Morfologija hordata. Biološki fakultet, Beograd
• Kalezić,M: Osnovi morfologije kičmenjaka, ZUNS, Beograd, 2001
• Marcon, E, Mongini, M: Sve životinje sveta, IRO Vuk Karadžić, Beograd, 1986.
• Petrov Brigita, Radović, I, Miličić Dragana, Petrov I: Opšta i sistematska zoologija (praktikum sa radnom *sveskom), Biološki fakultet, Beograd, 2000
• Petrov Brigita: Skripta za studente molekularne biologije
• Petrov, I: Sakupljanje, preparovanje i čuvanje insekata u zbirkama, Biološki fakultet, Beograd, 2000.
• Radović, I, Petrov, Brigita: Raznovrsnost života 1 - struktura i funkcija, Biološki fakultet Beograd i Stylos Novi Sad, Beograd, 2001.
• Ratajac, Ružica: Zoologija za studente Poljoprivrednog fakulteta, PMF u Novom Sadu i MP Stylos Novi Sad, 1995.

Snežana Trifunović, dipl. biolog