Mišićni sistem insekata

Izvor: Bionet Škola
Idi na: navigaciju, pretragu
Mišići nogu skakavca

Insekti su veoma pokretljive životinje što je omogućeno dobro razvijenim mišićnim sistemom. Mišići su poprečno-prugasti i posebno dobro su razvijeni u glavenom, grudnom regionu i udovima, dok su u trbušnom delu znatno slabije razvijeni. Grupisani su u snopove, a nikada u slojeve, i vezani za unutrašnju stranu spoljašnjeg skeleta. Zahvaljujući njihovoj velikoj jačini, insekti mogu da nose teret koji višestuko prevazilazi težinu tela (mravi i pčele), da preskoče razdaljine i po 200 puta veće od dužine njihovog tela, da mašu krilima i po 1000 puta u sekundi (neke sitne muve) ili da bez zamora lete po šest sati (vinske mušice). Za ova rekordna postignuća, osim jakih mišića zaslužne su i male telesne dimenzije.

Mišići glave

Dobro razvijeni mišići glave omogućavaju pokrete:

  • usnih delova (protraktor donje vilice, retraktor maksile i dr.),
  • ždrela (dilatatori idr.)
  • antena
  • drugih delova glave (levatori, depresori i dr.)

Mišići grudnog regiona

Mišići ovog regiona tela odgovorni su za pokrete krila i nogu pa su zbog toga najsloženije građe i najbrojniji. Kod nekih vrsta insekata krilni mišići mogu da se multiciplirano kontrahuju, odnodsno, veći broj mišića može da se kontrahuje kao odgovor na jedan nervni nadražaj. Time se postiže izuzetna pokretljivost i brzina letenja.

Za vreme letenja se krila mogu pokretati na dva osnovna načina:

  • oba para krila se pokreću istovremeno
  • svako krilo se kreće nezavino kontrakcijama direktnih mišića, vezanih za sama krila.

Pokretanje oba krila istovremeno uslovljeno je kontrakcijama dve vrste indirektnih mišića (mišići koji nisu pričvršćeni za sama krila):

  • uspravni indirektni mišići koji su pričvršćeni za trbušnu i leđnu skeletnu ploču;
  • uzdužni indirektni mišići, nalaze se na leđnoj strani drugog i trećeg segmenta.

Ove dve grupe mišića deluju antagonistički i krila se istovremeno pokreću.

Mišići nogu

Razvojen segmentisanih, člankovitih nogu kod insekata, kao i kod drugih zglavkara, se razvio mišićni sistem podeljen na delove (artropodizam).

Mišići nogu su dobro razvijeni i građeni su od:

  • savijača (fleksora)
  • istezača (ekstenzora).

Insekti koji se kreću skokovima imaju izuzetno jaku muskulaturu nogu pa mogu da preskoče razdaljine koje su i do 200 puta duže od njihovog tela te se time svrstavaju u najveće skakače medju životinjama (npr. buve).

Literatura

  • Brajković, M: Zoologija invertebrata II deo, ZUNS, Beograd, 2003.
  • Dogelj, V,A: Zoologija beskičmenjaka, Naučna knjiga, beograd, 1971.
  • Riznica za mlade (1980), Insekti, Beograd
  • Krunić, M: Zoologija invertebrata 2, Naučna knjiga, Beograd, 1979.
  • Mariček, magdalena, Ćurčić, B, Radović, I: Specijalna zoologija, Naučna knjiga, Beograd, 1986.
  • Marcon, E, Mongini, M: Sve životinje sveta, IRO Vuk Karadžić, Beograd, 1986.
  • Radović, I, Petrov, Brigita: Raznovrsnost života 1 - struktura i funkcija, Biološki fakultet Beograd i Stylos Novi Sad, Beograd, 2001.