Lavanda

Izvor: Bionet Škola
Idi na navigaciju Idi na pretragu
Lavandula angustifolia

Lavanda (lavandula, despik, ženski despik) ili lat. Lavandula angustifolia je biljka iz porodice usnatica (lat. Lamiaceae).

Opis biljke

Raste kao nizak žbun visine 50-80 cm. Stabljike su mnogobrojne, dlakave i četvorougaone. Listovi su linearno-šiljasti, sedeći (bez lisnih drški) i naspramno su raspoređeni. Cvetovi su sitni i sakupljeni u klasolike cvasti i jako lepe ljubičaste boje zbog čega se gaji i kao ukrasna biljka. Cvetovi kao i čitava biljka su izuzetno prijatno mirišljavi. Zbog dugotrajnog i jedinstvenog mirisa lavanda je danas u domaćinstvu jedna od najviše upotrebljavanih aromatičnih biljaka.

Upotreba

U Srbiji lavanda nije autohtona vrsta pa se često gaji kao lekovita i dekorativna biljka, pogotovo uspešno u Sićevačkoj klisuri.

Od lavandule se kao droga koristi osušen cvet i etarsko ulje koje prepisuje naša farmakopeja. Cvet se bere pre nego što biljka procveta, a etrasko ulje se dobija destilacijom vodenom parom iz sveže biljke.

Osušeni cvet se može koristiti kao čaj kod poremećaja raspoloženja, zamora, nesanice, lošeg varenja - nadimanja i grčeva. Osušen cvet i grančice se vrlo uspešno koriste u kupkama (20-100 g na 20l vode) kao i insekticid - u ormarima sa rubljem odbijaju moljce.

Za spoljnu upotrebu koristi se etarsko ulje kod poremećaja periferne cirkulacije pa se dodaje preparatima koji se utrljavaju u kožu. Od etarskog ulja lavande pripremaju se preparati koji se koriste kao zaštita od ujeda komaraca bilo da se upotrebljavaju u specijalnim lampama ili nanose direktno na kožu.

Literatura

  • Gostuški,R: Lečenje lekovitim biljem, Narodna knjiga, Beograd, 1979.
  • Grlić, Lj: Enciklopedija samoniklog jestivog bilja, August Cesarec, Zagreb, 1986.
  • Djuk, A, Dž: Zelena apoteka, Politika, Beograd, 2005.
  • Jančić, R: Lekovite biljke sa ključem za određivanje, Naučna knjiga, Beograd, 1990.
  • Jančić, R: Botanika farmaceutika, Službeni list SCG, Beograd, 2004.
  • Jančić, R: Sto naših najpoznatijih lekovitih biljaka, Naučna knjiga, Beograd, 1988.
  • Kojić, M, Stamenković, V, Jovanović, D: Lekovite biljke jugoistične Srbije, ZUNS, Beograd 1998.
  • Lakušić, D: Vodič kroz floru nacionalnog parka Kopaonik, JP Nacionalni park Kopaonik, Kopaonik, 1995.
  • Marin, P, Tatić, B: Etimološki rečnik, NNK Internacional, Beograd, 2004.
  • Mindel, E: Vitaminska biblija, FaMilet, 1997.
  • Mišić Lj, Lakušić R: Livadske biljke, ZUNS Sarajevo, ZUNS Beograd , IP Svjetlost, 1990
  • Stamenković, V: Naše neškodljive lekovite biljke, Trend, Leskovac
  • Tucakov, J: Lečenje biljem, Rad, Beograd, 1984.
  • upload.wikimedia.org/wikipedia/commons izvor fotografije