Tapiri

Izvor: Bionet Škola
Idi na navigaciju Idi na pretragu
Tapirus terrestris

Tapiri (lat. Tapiridae) je zajednički naziv za porodicu životinja koja pripada redu kopitara. Na prednjim ekstremitetima imaju po četiri, a na zadnjim po tri prsta, dok su im nos i gornja usna izduženi u malu surlu koja je pokretljiva i može se uvući. Telo je snažno i podseća na divlju svinju ne samo time već i što vole da se kupaju u blatu.

Osobine

Dimenzije se razlikuju od vrste do vrste, ali su obično dugački oko 2 m i visoki oko metra, dok se težina kreće od 150 do 300 kg. Njihova tela su zaobljenih leđa i zašiljene njuške što predstavlja prilagođenost za kretanje kroz gusto rastinje. Takođe, imaju i veoma kratak rep. Južnoamerički tapiri su smeđe do sive boje, dok je indijski dvobojan: prednji deo zajedno sa prednjim nogama je smeđe, dok je zadnji deo tela belo-krem boje. Surla je duža kod južnoameričkih tapira nego kod indijskog.

Oči su sitne postavljene sa strane glave, a uši ovalne, prave i nisu mnogo pokretne. Imaju 42-44 zuba po formuli:

3.1.4.3
3.1.3-4.3

Kutnjaci su lofodontni, očnjaci konični, a sekutići u vidu sečiva.

To su relativno drevni sisari: prvi pronađeni fosili pripadaju ranom oligocenu, mada iz eocena postoje fosili tapira stari 55 miliona godina. Njihovi najbliži srodnici su nosorozi i konji sa kojima zajedno pripadaju kopitarima.

Razmnožavanje

Ženke nose mlade 13-14 meseci posle čega se rađa jedno mladunče. Mladi svih vrsta tapira su prugasto obojeni što će se izgubiti posle 6 meseci života. Ženke doje mladunce 10-12 meseci, nakon čega ih odbijaju od sise. Polnu zrelost dostižu oko 2-4 godine. U prirodnim uslovima žive oko 30 godina.

Rasprostranjenost

Naseljavaju Indomalajsku oblast i južnu Ameriku pa time predstavljaju jedinstven primer disjunktivnih areala. Tri vrste žive u Južnoj Americi, od južnog Meksika preko Srednje Amerike do Venezuele, i južno do Paragvaja i Brazila. Četvrta vrsta, indijski tapir, naseljava Burmu i Tajland a na jugu do Sumatre.

Stanište i način života

Žive u vlažnim, tropskim šumama, močvarama krećući se istim, dobro utabanim stazama, koje vode kroz tunele u gustom rastinju. Tapiri su šumske životinje koje vole vodu pa one vrste koje žive pored reka i jezera veliki deo vremena provode u vodi i pod vodom. U vodi se hrane vodenim biljkama, a u šumama lišćem, mladicama, grančicama kao i šumskim voćem. Uglavnom su noćne i sumračne životinje, jedino brdski tapir vodi dnevni način života. Vrlo su plašljive i sramežljive životinje i pred opasnošću beže i sakrivaju se u najgušće žbunje. Uglavnom su usamljene životinje, osim ženki sa mladuncima.

Ugroženost

Iako se tapirima hrane tigrovi, medvedi, krokodili i anakonde, njihov glavni neprijatelj je čovek. Lov na njih zbog mesa, kože ili sporta doveo je do značajnog smanjenja brojnosti njihovih populacija, a odnedavno još i gubitak staništa uslovili su stavljanje ovih životinja na listu ugroženih vrsta (klasifikacija prema USDI). Neka indijanska plemena ne ubijaju tapire iz verskih razloga.

Sistematika

Vrste

Ova porodica je danas zastupljena samo jednim rodom, Tapirus, sa četiri vrste:

  • srednjoamerički tapir (Tapirus bairdi) koji živi na području od Meksika do srednje Amerike; težak je oko 400 kg, a visok 120 cm;
  • malajski, indijski tapir (Tapirus indicus) nastanjuje šume jugoistične azije i jedina je vrsta tapira u Aziji;
  • brdski tapir (Tapirus pinchaque) živi na Andima na nadmorskoj visini od 2000 do 4000 m
  • obični, američki tapir (Tapirus terrestris) je najpoznatija i najbrojnija vrsta koja naseljava bazen Amazona; odličasn je plivač i veliki deo vremena provodi u vodi

Slike

izvor slika

Literatura

  • Brem, A., E.: Život životinja, Prosvjeta, Zagreb, 1982.
  • Kalezić,M.:Osnovi morfologije kičmenjaka, Savremena administracija, Beograd, 1995.
  • Kalezić, M.: Hordati, Biološki fakultet Univerziteta u Beogradu, 2000.
  • Kalezić,M.:Osnovi morfologije kičmenjaka, treće izdanje, Zzavod za udžbenike i nastavna sredstva, Beograd, 2005.
  • Kalezić, M.,Tomović, Lj:Hordata -skripta,četvrto izdanje,Biološki fakultet, Beograd, 2005.
  • Marcon, E., Mongini, M: Sve životinje sveta, IRO Vuk Karadžić, Beograd, 1986.
  • Radović, I., Petrov, Brigita: Raznovrsnost života 1 - struktura i funkcija, Biološki fakultet Beograd i Stylos Novi Sad, Beograd, 2001.
  • Ratajac, Ružica: Zoologija za studente Poljoprivrednog fakulteta, PMF u Novom Sadu i MP Stylos Novi Sad, 1995